เปิดวิสัยทัศน์ “อธิดีกรมอนามัย”

ชู 4H NEXT ขับเคลื่อนภารกิจปี 2569-2570

อธิบดีกรมอนามัย “นพ.ธิติ แสวงธรรม” เผยแผนการดำเนินงาน มุ่งสานต่อนโยบาย 4H NEXT ยกระดับการดำเนินงานด้านการส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม หนุนลดปัญหา ลดความเสี่ยง พร้อมสนับสนุนให้ประชาชนทั้งประเทศมีสุขภาพดีอย่างถ้วนหน้า พร้อมชูโครงการแห่งความภาคภูมิใจ โครงการลดหวาน-PM2.5-เมืองสุขภาพดี (Healty City)-แอปพิเคชัน “ก้าวท้าใจ” ตอกย้ำผลงานแห่งความสำเร็จ

 

  นพ.ธิติ แสวงธรรม อธิบดีกรมอนามัย กล่าวถึงนโยบายการดำเนินงานของกรมอนามัยในปี 2569 และต่อเนื่องปี 2570 ว่า กรมอนามัยจะยังคงสานต่อนโยบาย 4H NEXT โดย 4H ประกอบด้วย 1.Healthy Royal Initiatives สืบสารโครงการพระราชดำริฯ เพื่อความเป็นอยู่ที่ดี โดยมีการขับเคลื่อนงานและปฏิบัติการตามภารกิจให้สำเร็จลุล่วง 2.Healthy Promotion สิ่งเสริมสุขภาพประชาชน ลด NCDs ที่เป็นเหตุของการเสียชีวิตอันควร สร้างการดูแลทุกช่วงวัย 3.Healthy Environment อนามัยสิ่งแวดล้อมได้มาตรฐาน เพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีของชุมชน และ 4.Healthy Organization เสริมสร้างองค์กรเข้มแข็ง พัฒนาบุคลากร และนวัตกรรมเพื่ออนาคต

ขณะที่ NEXT ประกอบด้วย

1.Net Zero สาธารณสุขคาร์บอนต่ำ พร้อมรับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ Net Zero Hospital ลดคาร์บอนในระบบสาธารณสุข ขยาย GREEN & CLEAN Hospital สู่ Low carbon พัฒนา Carbon Credit กรมอนามัย ลดขยะต้นทาง ลดพลาสติก / โฟม ลด Food waste จัดซื้อจัดจ้างสีเขียวและการประชุมสีเขียว Healthy City เมืองสุขภาพดีคาร์บอนต่ำ ด้วยสิ่งแวดล้อมสถานที่เอื้อต่อสุขภาพดี และประชาชนรอบรู้ เช่น การเดินและปั่นจักรยาน  Climate Change ปรับตัวรับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ระบบเตือนภัยฝุ่นและความร้อนต่อสุขภาพ สำหรับกลุ่มเสี่ยง และห้องปลอดฝุ่น ในโรงเรียน ศูนย์เด็กเล็ก และโรงพยาบาล เป็นต้น

2.Excellent Health คนไทยสุขภาพดีทุกช่วงวัย ด้วยมาตรฐานการส่งเสริมสุขภาพระดับสากล เกิดดี โดยเตรียมความพร้อมก่อนการตั้งครรภ์ ลดโลหิตจางในหญิงตั้งครรภ์ ลดคลอดก่อนกำหนด และ 2,500 วันแรก โตดี เด็กสูงดีสมส่วน ฟันดี  พัฒนาการสมวัย และป้องกันการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น ทำงานดี ลดอ้วนลงพุงและ NCDs เพิ่มกิจกรรมทางกาย สูงวัยดี ผู้สูงอายุพึ่งพิง ฟันใช้งานได้ และป้องกันการหกล้ม

 3.X-Sector ร่วมการสร้างสุขภาพ ทุกภาคส่วน ท้องถิ่นมีการบังคับใช้กฎหมายสาธารณสุขอย่างครอบคลุม การศึกษา โรงเรียนและศูนย์เด็กเล็กสุขภาพดี และอาหารกลางวันได้มาตรฐาน ภาคเอกชน สถานประกอบการสุขภาพดี ภาครัฐ Health Sector Non-Health Sector

4.Technology & Trust สร้างความรอบรู้ด้วย Technology ด้วยข้อมูลสุขภาพที่คนไทยที่เชื่อถือได้ สำหรับดูแลสุขภาพตนเอง รวมถึง ข้อมูลสุขภาพรายบุคคลแ ละ Dashboard AI เฝ้าระวังความเสี่ยงสุขภาพและสิ่งแวดล้อม Trust กรมอนามัยเป็นแหล่งข้อมูลสุขภาพที่ประชาชนเชื่อถือ สร้างความรอบรู้สุขภาพทุกกลุ่มวัย ด้วยสื่อที่ตรงเป้าหมาย สื่อสารความเสี่ยงในช่วงภัยสุขภาพ เช่น ฝุ่น ความร้อน และภัย พิบัติต่าง ๆ เป็นต้น

“จากนโยบายของคุณพัฒนา พร้อมพัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข และ นพ.สมฤกษ์ จึงสมาน ปลัดกระทรวงสาธารณสุข ที่ได้มอบหมายให้กรมอนามัยดูแลสุขภาพประชาชน ดังนั้น การดำเนินงานในปีนี้และต่อเนื่องไปจนถึงปีหน้า เราจะยังคงเดินหน้านโยบาย 4H NEXT อย่างต่อเนื่อง เพื่อมุ่งลดปัญหา ลดความเสี่ยง และช่วยเสริมให้ประชาชนทั้งประเทศมีสุขภาพดีอย่างถ้วนหน้า

ขณะเดียวกัน ยังมุ่งเน้นเรื่องการใส่ใจสิ่งแวดล้อม และเรื่องสุขภาพในส่วนของ NCDs มากขึ้น การดำเนินการต่อในเรื่อง  Sustainable Development Goals (SDG) เพื่อให้ทั้งคน สัตว์และสิ่งแวดล้อมอยู่ร่วมกันได้อย่างยั่งยืน ประกอบกับนโยบายของกระทรวงสาธารณสุข 7 ด้านที่จะต้องดำเนินการไปด้วยกัน

นพ.ธิติกล่าวต่อว่า สำหรับโครงการที่เป็นความภาคภูมิใจของกรมอนามัยในปัจจุบัน ประกอบด้วย 1.โครงการลดหวาน โดยจะมีแคมเปญลดหวานจากหลาย ๆ ร้านที่จำหน่ายเครื่องดื่มและอาหาร  เช่น การสั่งกาแฟหวานปกติ จะได้รับกาแฟหวาน 50 % ซึ่งจะช่วยลดการบริโภคน้ำตาลลงมาได้” นพ.ธิติกล่าว

2.โครงการ PM2.5 ซึ่งเป็นเรื่องที่กรมอนามัยพยายามจะสื่อสารและโปรโมทอย่างต่อเนื่อง ซึ่งดำเนินการร่วมกับหลายภาคส่วน ทั้งภาคประชาสังคมและภาคมหาวิทยาลัย โดยร่วมให้ความรู้แก่ประชาชนว่าทำอย่างไรจึงจะป้องกันตัวเองได้ การดูแลตัวเองอย่างไร ช่วงเวลาใดจึงจะใส่หน้ากากอนามัย  และการนำมุ้งปลอดฝุ่นให้แก่ประชาชนในกลุ่มเสี่ยง เป็นต้น

3.เมืองสุขภาพดี (Healty City) โดยองค์การอนามัยโลก (WHO) ได้ประกาศรางวัลเมืองสุขภาพดี (Healty City) 11 เมืองจากทั่วโลก และประเทศไทยติดอันดับเมืองสุขภาพดี (Healty City)จำนวน 4 เมือง ประกอบด้วย กรุงเทพมหานคร เทศบาลเมืองสะเดา จังหวัดสงขลา เทศบาลเมืองบ้านสวน จังหวัดชลบุรี และเทศบาลตำบลคลองชะอุ่น จังหวัดสุราษฎร์ธานี นับเป็นความภาคภูมิใจของกรมอนามัยในการกระตุ้นเมืองเหล่านี้ให้เป็นเมืองสุขภาพระดับที่ทั่วโลกยอมรับ ขณะเดียวกัน กรมอนามัยพยายามกระตุ้นและผลักดันจังหวัดที่เหลือและมีแนวโน้มว่าจะเข้าสู่การประกวดเมืองสุขภาพดี (Healty City) ให้มีมาตรฐานและก้าวสู่ในระดับโลกต่อไป

4.ปัจจุบันเทรนด์การออกกำลังกายกำลังมาแรง โดยทุกกลุ่มวัยได้ให้ความสนใจ กรมอนามัยจึงได้จัดทำแอปพิเคชัน “ก้าวท้าใจ” วิ่งเพื่อสิทธิประโยชน์ ซึ่งได้ดำเนินการมาหลายซีซันแล้ว พร้อมทั้งจะพัฒนาและก้าวไปเรื่อย ๆ เพื่อให้ผู้เข้าร่วมโครงการมีสิทธิประโยชน์มากขึ้น โดยแอปพิเคชัน “ก้าวท้าใจ” เป็นการกระตุ้นให้เกิดการออกกำลังกายในหมู่ประชาชนมากขึ้น

ขณะเดียวกัน ในปีนี้กรมอนามัยได้มีการจัดสนับสนุนเรื่องการออกกำลังกายเพิ่มขึ้นในหลาย ๆ ครั้ง ทั้งในกระทรวงและต่างกระทรวง เช่น ระหว่างการประชุม จะมีช่วงเวลาพักสำหรับประทานอาหารว่าง โดยอาหารเหล่านั้นควรจะเป็นอาหารเพื่อสุขภาพที่ไม่มีแคลอรี ความหวาน ความมัน และความเค็มมากเกินไป หรือ การประชุมที่มีระยะเวลานานเกิน 2 ชั่วโมง โดยผู้เข้าร่วมประชุมควรจะต้องมีการลุกขึ้นมาขยับออกกำลัง เพื่อยืดเส้น ยืดสาย เล็กๆ น้อย ๆ เป็นต้น

อย่างไรก็ตาม ยังมีโครงการอื่น ๆ ที่กรมอนามัยจะต้องดำเนินการต่อ ไม่ว่าจะเป็น การดูแลอาหารสำหรับเด็กที่มีอายุต่ำกว่า 15 ปี โดยอาหารเหล่านั้นที่ไม่ดีต่อสุขภาพ กรมอนามัยจะมีข้อแนะนำและมีข้อจำกัดเพื่อให้มีการเข้าถึงข้อมูลเหล่านี้ลดลง เพื่อให้มีการเลือกอาหารที่ถูกต้องกับวัยของพวกเขามากขึ้น และเหมาะสมกับการพัฒนาการของพวกเขา เป็นต้น

            ด้านวิสัยทัศน์ในการดำเนินงาน คือ การดำเนินการที่ตอบโจทย์ภารกิจอนาคต โดยกรมอนามัยจะพยายามนำวิทยาการใหม่ ๆ เช่น การนำเทคโนโลยี การแพทย์แม่นยำ (Precision Medicine)   AI และพันธุศาสตร์ (Genetics) เข้ามาร่วมในการทำงาน เพื่อพัฒนาให้ประชาชนมีสุขภาพดี รวมถึง การปรับโครงสร้างองค์กรให้มีศักยภาพสูง คุณภาพสูง ในขณะที่ ไม่ต้องใช้ทรัพยากรมากจนเกินไป ซึ่งสอดรับกับนโยบายของภาครัฐ

            “สิ่งที่เราวางแผนดำเนินการข้างหน้า ไม่ว่าจะเป็น การดำเนินการในเรื่องใหม่ๆ เพราะเทคโนโลยีมีการเปลี่ยนแปลงอยู่เสมอ โดยการเน้นดูแลเรื่องสุขภาพร่างกาย ซึ่งจะไม่ใช่เรื่องลำพังเรื่องการดูแลด้านอาหาร หรือ การออกกำลังกายเท่านั้น แต่จะมีความชัดเจนมากขึ้นในเรื่องการแพทย์แม่นยำ (Precision Medicine) มากขึ้น ซึ่งจะนำเรื่องดังกล่าวมาผูกด้วยกัน โดยพันธุกรรมและพฤติกรรมจะเป็นคำตอบส่วนหนึ่ง ดังนั้น การนำพันธุกรรมและพฤติกรรมมาล้อด้วยกันจะเป็นสิ่งที่ได้ผลดีขึ้น” นพ.ธิติกล่าว

            นพ.ธิติกล่าวในตอนท้ายว่า สุขภาพในปัจจุบันไม่ได้หมายถึงเฉพาะตัวเราเท่านั้น แต่ยังมีทั้งคนและสัตว์ที่อยู่ร่วมกับเรา รวมถึง สิ่งแวดล้อม ซึ่งเป็นสิ่งที่เราต้องคำนึงถึง และเป็นเรื่องจำเป็นที่จะต้องดูแลทั้ง 3 ส่วนไปด้วยกัน โดยเราเองต้องมีสุขภาพที่ดี  ซึ่งต้องมองถึงเรื่องการออกกำลังกาย การกินอาหารและ การดำรงชีวิตแบบที่มีสุขภาพดี

ขณะที่ สัตว์จะต้องดูแลในเรื่องของโรคและพาหะต่าง ๆ ที่สัตว์นำมา การอยู่ร่วมกับสัตว์ที่ไม่ทำให้เขาเป็นภาระ และไม่ทำให้เขานำโรคมาสู่เรา  ขณะเดียวกัน ต้องดูแลเขาให้ดี สุดท้าย สิ่งที่สำคัญที่สุด คือ สิ่งแวดล้อม โดยจะต้องใส่ใจสิ่งแวดล้อมมากขึ้น ทั้งนี้ หากเรารักษ์โลก ตัวเราจะถูกโลกรักด้วย สุขภาพเราจะดีพร้อมขึ้นกับสิ่งแวดล้อมที่พัฒนาไปในทางที่ดี