PQS ครบรอบ 21 ปี

ปรับตัวต่อความท้าทาย ด้วยการพัฒนาอย่างยั่งยืน

ตลอดระยะเวลา 21 ปี บริษัท พรีเมียร์ควอลิตี้สตาร์ช จำกัด (มหาชน) หรือ PQS ผ่านทั้งช่วงการเติบโตและความผันผวนของอุตสาหกรรมมันสำปะหลังมาอย่างต่อเนื่อง ภายใต้ CEO Vision : สร้างความมั่นคงจากต้นน้ำ เชื่อมเกษตรกร ชุมชน และธุรกิจ สู่การเติบโตในทศวรรษใหม่

 สำหรับ รัฐวิรุฬห์ ชาญจึงถาวร ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร PQS การก้าวเข้าสู่ปีที่ 21 ไม่ใช่เพียงโอกาสในการย้อนมองความสำเร็จที่ผ่านมา หากเป็นจังหวะสำคัญในการตั้งคำถามว่า PQS จะสร้างความแข็งแกร่งให้ธุรกิจในอีก 10 ปีข้างหน้าได้อย่างไร ท่ามกลางสภาพภูมิอากาศที่ผันผวน ความไม่แน่นอนของผลิตผลการเกษตร และมาตรฐานของตลาดโลกที่เปลี่ยนแปลงเร็วขึ้น

คำตอบของฝ่ายบริหารไม่ได้เริ่มจากการขยายโรงงานหรือเพิ่มกำลังการผลิตเพียงอย่างเดียว แต่ย้อนกลับไปยังจุดเริ่มต้นของธุรกิจ นั่น คือ “มันสำปะหลัง” และคนที่ปลูกมันสำปะหลัง

ในมุมมองของผู้บริหาร ความมั่นคงของธุรกิจแป้งมันสำปะหลังไม่สามารถแยกออกจากความมั่นคงของแหล่งวัตถุดิบต้นน้ำ ซึ่งเชื่อมโยงโดยตรงกับเกษตรกร ชุมชน และพื้นที่เพาะปลูก ซึ่งคุณภาพและปริมาณวัตถุดิบหัวมันสำปะหลังที่ต่อเนื่อง ขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย ทั้งความอุดมสมบูรณ์ของดินและน้ำ ความสามารถของเกษตรกรในการบริหารการเพาะปลูก ความเสี่ยงเรื่องโรคพืชและแมลง และที่สำคัญคือ การมีคนรุ่นใหม่เข้ามาสานต่อภาคการเกษตร

ดังนั้น จึงเป็นที่มาของแนวคิด Sustainable Cassava Ecosystem ที่ PQS กำลังพัฒนา โดยเพิ่มบทบาทของบริษัทจากการเป็นเพียง “ผู้รับซื้อวัตถุดิบ” ไปสู่การเป็นหนึ่งในกลไกที่ช่วยสร้างความเข้มแข็งให้กับ “ระบบสร้างวัตถุดิบ” ผ่านการเชื่อมโยง เกษตรกร ชุมชน นักวิชาการ หน่วยงานภาครัฐ และพันธมิตรทางธุรกิจ เข้าด้วยกัน

สำหรับ PQS ในหลายปีที่ผ่านมา การทำงานร่วมกับชุมชนไม่ได้เป็นเพียงกิจกรรม CSR ที่ดำเนินการเป็นครั้งคราว แต่เป็นกิจกรรมที่มุ่งเน้นการสร้างฐานที่มั่นคงและมีผลลัพธ์กลับไปยังธุรกิจ บริษัทจึงมุ่งถ่ายทอดองค์ความรู้ เทคโนโลยี ทรัพยากร และโอกาสทางเศรษฐกิจกลับสู่ต้นน้ำ เพื่อให้เกษตรกร ชุมชน ธรรมชาติ และธุรกิจสามารถเติบโตไปพร้อมกัน

โดยหนึ่งในตัวอย่างการพัฒนาต้นน้ำ คือ การทำงานร่วมกับ กลุ่มวิสาหกิจชุมชนเกษตรมูลค่าสูงบ้านแก้ง 1 ซึ่ง PQS ได้ร่วมมือกับ คูโบต้า สนับสนุนทั้งองค์ความรู้ เครื่องจักร และการจัดทำแปลงทดลอง ให้เกษตรกรสามารถเรียนรู้ตั้งแต่การเตรียมดิน การเลือกพันธุ์ การปลูก การใช้ปุ๋ยอย่างเหมาะสม ไปจนถึงการติดตามต้นทุน ผลผลิต และคุณภาพของมันสำปะหลัง สิ่งสำคัญไม่ได้อยู่ที่การทำ “แปลงทดลอง” เพียงหนึ่งแปลง แต่อยู่ที่การทำให้ชุมชนสามารถเรียนรู้จากข้อมูลจริง และนำองค์ความรู้กลับไปปรับใช้และถ่ายทอดต่อได้ด้วยตนเอง

นอกจากนี้ PQS ยังทำงานร่วมกับสำนักงานเกษตรจังหวัดมุกดาหารและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการป้องกันโรคใบด่างมันสำปะหลังและส่งเสริมพันธุ์ต้านทานโรค โดยในปี 2568 PQS ได้ให้ท่อนพันธุ์กับเกษตรกร 42 ราย ครอบคลุมพื้นที่เพาะปลูก 85 ไร่ ก่อนขยายเป็น 135 ไร่ในปี 2569 ซึ่งเป้าหมายที่ฝ่ายบริหาร มุ่งหวังมากกว่าจำนวนพื้นที่ คือ การสร้างให้ชุมชนมีระบบหมุนเวียนท่อนพันธุ์มันสำปะหลังที่เข้มแข็ง ซึ่งช่วยลดความเสี่ยงต่อผลผลิต รักษารายได้ของเกษตรกร และสร้างความมั่นคงด้านวัตถุดิบให้กับอุตสาหกรรมในระยะยาว

ขณะเดียวกัน อีกแกนหนึ่งที่ PQS ให้ความสำคัญ คือการปรับเปลี่ยนวิธีการบริหารการเพาะปลูก จากเดิมที่เกษตรอาศัย ประสบการณ์ ในการเพาะปลูกเพียงอย่างเดียว ไปสู่การใช้ Data-driven Agriculture มากขึ้น ซึ่ง PQS อยู่ระหว่างพัฒนา PQS Farmer Information หรือ Agri Data เพื่อรวบรวมข้อมูลเกษตรกร แปลงเพาะปลูก และแหล่งวัตถุดิบ พร้อมประยุกต์ใช้ GIS และ Traceability โดยเริ่มจากพื้นที่นำร่องประมาณ 2,000 ไร่ ข้อมูลเหล่านี้จะช่วยให้บริษัทวางแผนการจัดหาวัตถุดิบ พัฒนาคุณภาพ และบริหารความเสี่ยงได้อย่างมีระบบมากขึ้น

ภาพที่ฝ่ายบริหารต้องการเห็นในระยะต่อไปจึงไม่ใช่ Supply Chain ที่วัตถุดิบไหลจากเกษตรกรเข้าสู่โรงงานเพียงทิศทางเดียว แต่เป็น Value Chain ที่ข้อมูลและคุณค่าไหลกลับได้ ภายใต้ PQS Model : Farm → Factory → Market ความต้องการของลูกค้า มาตรฐานคุณภาพ Traceability และโจทย์ด้านความยั่งยืนจากตลาดจะถูกนำกลับมาใช้พัฒนากระบวนการผลิตและการเพาะปลูก ขณะเดียวกันองค์ความรู้ เทคโนโลยี และทรัพยากรจากบริษัทก็ถูกส่งกลับไปสนับสนุนเกษตรกรและชุมชน

ในมุมของ CEO นี่ คือ ความหมายของ “การพัฒนาอย่างยั่งยืน” ที่ต้องเกิดขึ้นพร้อมกับความสามารถในการแข่งขันของธุรกิจ ไม่ใช่เรื่องที่แยกออกจากกัน

ทั้งนี้ เมื่อเกษตรกรมีความรู้และสามารถบริหารต้นทุนได้ดีขึ้น ชุมชนมีเครือข่ายและศักยภาพในการรับมือความเสี่ยง พื้นที่เพาะปลูกได้รับการดูแล และวัตถุดิบมีคุณภาพและความต่อเนื่องมากขึ้น PQS สามารถสร้างฐาน Supply ที่แข็งแรงขึ้น รองรับความต้องการของตลาด และลดความเสี่ยงของธุรกิจในระยะยาวได้เช่นกัน

“เราเชื่อว่าความมั่นคงของวัตถุดิบในระยะยาว ต้องเริ่มจากการทำให้เกษตรกรและชุมชนต้นทางแข็งแรงไปพร้อมกับธุรกิจ” รัฐวิรุฬห์ ชาญจึงถาวร ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร PQS กล่าว

สำหรับ PQS การครบรอบ 21 ปี จึงไม่ได้หมายถึงเพียงระยะเวลาที่บริษัทเดินทางมา แต่คือการเริ่มต้นบทต่อไปของการเติบโต-จากการสร้างโรงงานที่แข็งแรง ไปสู่การสร้าง Ecosystem ที่แข็งแรง เพราะท้ายที่สุดแล้ว ความมั่นคงของ PQS ต้องเติบโตไปพร้อมกับความมั่นคงของเกษตรกร ชุมชน และพื้นที่ต้นทางของวัตถุดิบ